Jan Geense (3)

Deze snippet deelde ik in 2024 op Instagram.
Ik haal hem vandaag nog eens naar boven. 

𝗨𝗶𝘁 𝗺𝗶𝗷𝗻 𝗱𝗮𝗴𝗯𝗼𝗲𝗸  - 1987

De Heere nam mijn opa alles af. Hij schrijft: “Toen echter is een dag naar Gods eeuwige raad en voornemen aangebroken, die ik nooit had verwacht. Want de mens kent de Heere niet, al leidt Hij hem: „Ik zal u gorden, zegt de Heere, hoewel gij Mij niet kent”.

En dan schrijft hij dit: 

“Ik had voor mijn ziel niet anders geleerd, dan wat ik hiervoor heb medegedeeld. O, wat was dat een dag, die toen aanbrak. ‘s Morgens, bij het openen van mijn ogen, verscheen de Eerste Persoon in het Goddelijk Wezen mij, voldoening eisend naar Zijn recht. Nog nooit had ik recht gezien, dat mijn schuld nog open stond. Hoe vreselijk was mij dit gezicht. Toen kwamen deze woorden mij voor: „Komt dan en laat ons tezamen richten, zegt de Heere”. O, hoe klaar zag ik, dat God van Zijn recht niet kan afstaan. Dat recht moet voldaan worden, door onszelf of door een ander. Zelf kunnen wij niet betalen, zelfs niet één kwadrantpenning. Ik riep maar: „Nu is het eeuwig verloren”; en ik had gedacht, dat ik behouden was.”

Ik snap er niets meer van. Eerst was ik blij. Nu voel ik me helemaal niet blij meer. De dominee zegt vaak: “…de Heere gaat het eerste wegnemen om het tweede te stellen. Hij maakt de handen van Zijn volk vaak eerst helemaal leeg om ze daarna te vullen.”

Ik heb dat niet. Ik hoor niet bij het ware volk. Ziel verloren, al verloren

𝗚𝗲𝗯𝗲𝗱
“Doe dat dan ook maar bij mij, Heere. Neem me alles maar af, sluit me er maar buiten. Het is nou zo’n woestijn in mijn hart. Maar U hebt gezegd dat er wateren zullen uitbarsten in de woestijn en beken in de wildernis. Heer, waar bent U toch? Moet ik dit ook leren kennen? Ik ben zo hard.”

Dominee zegt: “… en dan leert het ware volk dat de Heere zegt: “Ik zal die kroon omgekeerd, omgekeerd, omgekeerd stellen.”

Jan Geense (2)

Deze snippet deelde ik in 2024 op Instagram. 

Ik haal hem vandaag nog eens naar boven.

𝐔𝐢𝐭 𝐦𝐢𝐣𝐧 𝐝𝐚𝐠𝐛𝐨𝐞𝐤 - 1987

Eerst was ik blij toen ik mijn (bet)overgrootvaders dagboek las. Opa deed zijn twee zilveren oorbellen uit en verbrandde zijn toverboek. Hij kreeg berouw over zijn zonden, net als ik. Hij schrijft:

“Ik moest leren bukken voor de hoge God. Ik kon niet anders dan mijn afgelegde weg betreuren en bewenen. Nu sloeg ik niet één predicatie meer over. Als ik er maar komen kon, hoe ver ik ook moest lopen, ik ging naar Ds. Bakker of Ds. van Dijke of elders, waar ik de waarheid horen kon. Mijn gepoetste schoenen en mooie kleren veranderden in zak en as. Ik zocht gedurig de eenzaamheid, om te klagen en te zuchten. Dan nam ik Gods Woord om te doorzoeken of Smytegelt. Zo wisselden het lezen en knielen voor en roepen tot God elkaar dikwijls af.”

Jaaa, zoo gaat het bij mij ook. Wat een herkenning. Dit maakte me blij van binnen. 

Daarna schrijft hij dit:

“Op zekere tijd kwam met levende kracht het woord in mijn ziel: ‘Wetende, dat gij niet door vergankelijke dingen, zilver of goud, verlost zijt uit uw ijdele wandel, die u van de vaderen overgeleverd is, maar door het dierbaar bloed van Christus, als van een onbestraffelijk en onbevlekt Lam.’ O, toen was het, of alles brandde van de liefde tot Christus. Ik mocht het toen geloven, dat het Zijn werk was en dat ik het zelf niet had gedaan … ik mocht mij gedurig aan Hem overgeven door Zijn liefde.”

God vergaf al opa’s zonden. Kijk hoe genadig de Heere is. Ik kon niet meer stoppen met lezen in zijn boekje maar wat ik daarna las vond ik zo naar…

__

*betovergrootvader was beurtschipper, vandaar plaatje van schip

Jan Geense (1)

Deze snippet deelde ik in 2024 op Instagram.
Ik haal hem vandaag nog eens naar boven.

𝐔𝐢𝐭 𝐦𝐢𝐣𝐧 𝐝𝐚𝐠𝐛𝐨𝐞𝐤 (1987)

Ik heb al mijn zondige verhalen weggegooid. Versnipperd. Ik kan dat niet meer schrijven, en ik wil het ook niet meer lezen. Als ik nog de oude Aritha was, zou ik zeker weten schrijfster van romantische liefdesverhalen kunnen worden. Als je schrijft over zoenen en naar bed gaan, heb je altijd publiek. Maar ik schaam me voor die verhalen. 

Ik heb ze verscheurd.

Mijn schrijftalent heb ik van de Heere gekregen, en nu wil ik het voor Hem gebruiken. Dus schrijf ik andere verhalen. Gelukkig mag ik altijd papa’s typemachine gebruiken. Ik heb er zelf geen, maar dat geeft niet. Vaak schrijf ik eerst met de pen en typ ik het daarna over. Nu schrijf ik verhalen over kinderen in de Bijbelse tijd. Ik gebruik de boeken van papa over die tijd. Hij heeft er zoveel: over de flora en fauna, de gebruiken, en zelfs over het klimaat. Soms is het een hele zoektocht naar hoe het toen was, en dat vind ik zo leuk. Momenteel werk ik aan een verhaal genaamd “Smartenkind”. Het speelt zich af in de tijd voordat Israël uitgeleid werd uit Egypte.

Mama vertelde me dat ik een over-overgrootvader heb die ook goed kon schrijven. Hij maakte gedichten en schreef zijn eigen levensverhaal. Ik ben daar zo nieuwsgierig naar. We hebben zijn gedichten en levensbeschrijving in de kast staan, het is een dun beige boekje, maar papa waarschuwde me ervoor. Toch ga ik het lezen, ik ben zo benieuwd. 

Hij en ik horen bij elkaar, als we allebei van schrijven houden.

Mijn betovergrootvader schreef een boek

Tijdens het zoeken naar waar ik vandaan kom, schreef ik in juni 2024 dit stukje. Ik dook toen in mijn familiegeschiedenis en kwam opnieuw terecht bij het levensverhaal van mijn betovergrootvader Jan Geense.

Ik deel het vandaag nog eens.

__

Mijn betovergrootvader schreef een boek

Deze week dook ik diep in de boeken, allemaal ter inspiratie voor mijn schrijfwerk. Maar één werkje trok echt mijn aandacht: het levensverhaal van mijn betovergrootvader. Het is een dun boek, dat hij zelf heeft geschreven, en daar blog ik vandaag over..

💖 Titel: "Uit genade zalig geworden."

Moe van opa's "geloofsbeleving"

Door middel van zijn boekje kwam ik opnieuw terecht in de wereld van de Ledeboerianen en de kruisgezinden. Ik werd moe van wat ik las. Ook omdat er herinneringen terugkwamen, uit de tijd dat ik dit boekje las, als 18 jarige. Ik werd er opnieuw een beetje down van

Hup, naar buiten. Pauze, mijn hoofd leegmaken. Ik ging lekker in de zon liggen! Een merel floot en boven mijn hoofd dreven de witte wolken als scheepjes voorbij. Ik dacht aan Jan Geense, die ook een boot had.

Dromen over opa Jan

In mijn droom stond ik op de dijk langs de Schelde, de eerste stralen van de zon kleurden de lucht. Een bootje doemde op in de ochtendmist en pas toen het dichterbij kwam, herkende ik mijn betovergrootvader, omgeven door een stralende gloed. 

"Opa Jan, opa Jan," riep ik uit.

Hij sprong uit zijn bootje en klom moeiteloos de dijk op. "Ik heb uw dagboek gelezen," begon ik, "en ik ben er zo naar van. Het lijkt alsof zondenvergeving door de Heere Jezus niet genoeg is, alsof er een speciale ervaring nodig is."

Een spoor van verdriet trok over zijn gezicht. "We waren eenvoudige mensen, leerden van elkaar en van de Bijbel," antwoordde hij, "maar weet je... de helft was me niet aangezegd.Als ik toe wist wat ik nu weet..." Opa wees naar het titelblad van zijn boek: "Uit genade zalig geworden, dat is het. En wat Ledeboer zei dat klopt: Zoek Jezus veel, zoek Jezus vroeg, wie Jezus vindt, die heeft genoeg." Hij gaf me een zoen op mijn wang en stapte weer in zijn bootje. Ik blijf hem nakijken tot de gouden mist hem opslokte.

En toen schrok ik wakker

Twee snippets

Deze week schreef ik twee snippets over het boekje van mijn betovergrootvader. Die deelde ik op mijn instagram.

◄ ◊ ► ◄ ◊ ► ◄ ◊ ► ◄ ◊ ► ◄ ◊ ►

Oude taal: Tale Kanaäns

Engels: Christianese

Opa's boekje geschreven in een oude taal. Hij gebruikt veel verkleinwoordjes, symboliek en verwijzingen naar de Statenvertaling. Men noemt dit de Tale Kanaäns. 

"O, ik dacht zoo terwijl ik mij waschte: mocht ik ook eens gewasschen en gereinigd worden. Och mocht ik eens een klein blijkje van dien dierbare Heere Jezus, Die de voeten gewasschen heeft van Zijn dicipelen , ontvangen. Die Hij liefgehad heeft tot het einde toe. O, reinig mij van den verborgen mensch des harten en wees Gij Koning over mijn harte, o Heere. En wees mij nabij, mij arme stoppel. O, dat wij nog eens een groetje van dat lieve Lam mochten krijgen."

👇 Hieronder hetzelfde stukje in bijna-gewoon Nederlands.

Tijdens het wassen van mijn gezicht dacht ik: "Wat zou het groot zijn als ik ook eens gewassen en gereinigd zou worden. Och, mocht ik eens een klein blijk (van liefde) van die dierbare Heer Jezus ontvangen, die de voeten van Zijn discipelen heeft gewassen en hen liefhad tot het einde toe. O reinig mij van de verborgen zonden in mijn hart en wees U Koning over mijn hart, o Heere. Wees mij nabij, mij arme stoppel. [1] Och, dat ik nog eens een levensteken van het lieve Lam mocht krijgen."

Hoe hij zichzelf zag

[1] "Stoppel" is het deel van een korenhalm dat na de oogst boven de grond blijft. In de herfst worden stoppels ondergeploegd om de grond te verbeteren. "Opa Jan" had de gewoonte om zulke benamingen aan zichzelf te geven. Hij noemde zichzelf ook: Jan Bederf, Jan Besmetting en Jan Verdroogd.

Met Gods woorden spreken

Ik word verdrietig van die namen. Hij klinkt nederig en dat is op zichzelf misschien iets goeds. Maar ik denk dat we als gelovigen vooral met Gods woorden moeten spreken want Zijn woorden weerspiegelen onze nieuwe identiteit:

1 Johannes 3:1 Zie, hoe groot is de liefde die de Vader ons gegeven heeft: dat wij kinderen van God worden genoemd.

💓 Maar ik begrijp hem wel

Ik ben bang om mensen pijn te doen

Toen ik in 2024 nog dacht dat mijn schrijfsels een boek zouden worden schreef ik dit: 

26 juni 

Telkens als ik probeer te schrijven, krijg ik buikpijn. Zijn het gewoon de zomerblues of de vakantie? Nee, ik weet waar het door komt. Ik ben bang om mensen pijn te doen. Bij gevoelige onderwerpen is dat haast onvermijdelijk, toch? 

Een opmerking die me raakte

Ik las een opmerking van iemand met dezelfde kerkelijke achtergrond als ik, die nog steeds in de Gereformeerde Gemeente zit. 

👇 De opmerking (wel beetje aangepast):

Als je tijdens een preek troost en verdieping vindt, en je voelt dat God persoonlijk tot je spreekt, is het dan niet verdrietig als anderen zeggen dat de prediking niet Bijbels is en deze zelfs bekritiseren?

Tijdmachine

Ik stelde me voor dat ik een tijdmachine had en terugging naar die tijd. Hoe zou ik mijn stukjes lezen, zittend op het randje van mijn bed, omringd door boeken en preken? Waarschijnlijk zou ik het moeilijk vinden, verdrietig en ongemakkelijk worden, en misschien denken: die schrijver kan nooit een kind van God zijn. Maar ik zit niet meer op het randje van mijn bed. Er ligt ruim 35 jaar tussen toen en nu. Het lijkt onmogelijk om mijn Refocoulumns te schrijven zonder iemand pijn te doen. En als je iemand pijn doet kan je nare reacties verwachten, dat vind ik echt niet fijn. Ik ben er een beetje bang voor.

Ik ga weer verder

Maar hé, ik ben er weer. Wat me op weg hielp, was een korte uitleg van de bijbetekst hieronder:

Want God heeft ons niet gegeven een geest der vreesachtigheid, maar der kracht, en der liefde, en der gematigdheid. Schaam u dan niet der getuigenis onzes Heeren, noch mijns die Zijn gevangene ben; maar lijd verdrukkingen met het Evangelie, naar de kracht Gods; Die ons heeft zalig gemaakt, en geroepen met een heilige roeping; niet naar onze werken, maar naar Zijn eigen voornemen en genade, die ons gegeven is in Christus Jezus, voor de tijden der eeuwen.

Ik ontving een aansporing

Natuurlijk ben ik geen Timotheüs, maar ik weet dat Gods Woord nog steeds krachtig is, en ik ontving dit dan ook als een persoonlijke aanmoediging. Ja, ik worstel met een geest van vreesachtigheid, maar met Gods hulp schrijf verder over mijn reformatorische verleden en wel zo oprecht en behoedzaam mogelijk. 

Wie moest ik geloven?

Op dit moment schrijf ik over mijn innerlijke strijd: de woorden van de dominee versus wat ik las bij John Bunyan en Andrew Gray en anderen. Je weet wel: oudvaders noemen we hen. Wie moest ik geloven? Waar vond mijn twijfelende ziel houvast? Mijn laatste snippet op Instagram, nog voor onze vakantie, ging zo:
"1987 was het jaar dat ik slaagde. Ik besloot niet verder te leren maar te solliciteren.

📖 Ik ging een schriftelijke cursus doen, waarbij ik antwoorden moest insturen. Op die manier las ik een “oudvader” en leerde meer over de leer: een boek van Arnoldus van Rotterdam."

😥 Ik bleef maar piekeren over wat de dominee zei in de preken. En dit las ik in één van mijn oude dagboekjes. Ik schreef in 1987:

"De dominee zei dat er buiten de bekendmaking van het recht geen mogelijkheid van zaligworden is. Ik ken dat recht niet. Dus is het vermetelheid om op de Heere Jezus te zien. Ik durf er niet mee naar de dominee te gaan om erover te praten. Straks denkt hij dat ik me bekeerd voel. Daar waarschuwt hij steeds tegen. Ik krijg buikpijn als ik aan hem denk en toch zou ik zo graag met hem praten."

__ 

Nu is het geen 2024 meer maar 16 september 2026. Yep, dit is een stukje van wie ik was, zo lang geleden. Wat een worsteling was dat. 

Herken jij er iets van? Kom jij ook uit zo'n kerk? 

Ik word zooo naar van jouw stukjes

Voor alle duidelijkheid: de blogs die ik vorige week gedeeld heb, stonden allemaal al ingepland. En die van de week daarvoor ook.

Ik kreeg verschillende reacties van mensen die er echt beroerd van werden. Niet omdat ze het niet herkenden, maar juist omdat ze het zó goed herkenden. En die herkenning deed pijn. Sommigen zeiden zelfs: hier wil ik eigenlijk helemaal niet meer aan denken. Ik heb het verdrongen.

Dat snap ik. Ik word ook naar van mijn stukjes

😎

Toch deel ik deze stukjes wel. En ook vrij uitgebreid. Omdat ze ook laten zien wat een bepaalde manier van preken met mensen kan doen. Als één bepaald, scheefgetrokken beeld steeds weer wordt neergezet en er weinig ruimte is voor een ander geluid, kan dat heel diep ingrijpen. Je gaat het normaal vinden, het wordt één met wie je bent. 

Ik noem het: dit zijn mijn roots. Dit kreeg ik mee en hoe erg ook... er is een manier om er los van te komen. Van een eenzijdig beeld van God, dat door de prediking is ontstond. Dat is door het lezen van Gods Woord zelf. En door te vragen: hoe wilt U dat ik Uw Woord lees? Wilt U zelf mijn Leidsman wezen. Zo ging het bij mij. 

Ik ben benieuwd naar jouw ervaring.

Ik durfde het niet te zeggen omdat ik me ervoor schaamde

Uit mijn dagboek

"Mama, als u dit ooit nog eens te lezen krijgt, ik draai 's avonds laat geen muziekcassettes hoor, maar preken. Ik durfde het niet te zeggen omdat ik me ervoor schaamde."

Nu kan ik erom lachen; raar dat het dan weer in het herinnering komt nu ik het lees. Dat speciale moment. Ze was bezorgd. Ze vond het erg dat ik muziekcassettes luisterde. Maar ik deed dat niet, ik luisterde naar preken. Het tekent de sfeer in ons huis. Ik was niet open, zij vroeg niet door

Ze was zo bezorgd. Ze vond het erg dat ik naar muziekcassettes luisterde. Een jaar daarvoor luisterde ik natuurlijk naar al die rare langspeelplaten. Ze heeft zich zorgen gemaakt maar nooit geuit. Nu uitte ze zich... maar het was niet wat ze dacht.

Ik hoefde me niet te schamen voor mijn preek-luisterij. Ik denk ook dat het woordje "schamen" niet het juiste woord was voor wat ik van binnen ervaarde. Onze dominee zei: die eerste roerselen, daar loop je niet mee te koop. Daarom speelde alles wat ik dacht en deed zich af op mijn zolderkamer. En in mijn hart.

Mijn moeder heeft het dagboek nooit gelezen. 

En ik lees dit na zoveel jaar en sluit het meisje van toen in mijn hart.

Ach lieverd...